هبلکس رضوی و مصرف آن در مناطق مرطوب
- معرفی و چارچوب بحث
- هبلکس چیست؟
- ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی
- چالشهای مناطق مرطوب
- انتخاب چگالی و نوع مناسب
- روشهای نصب صحیح در شرایط مرطوب
- روشهای آببندی و عایقکاری
- مقایسه با سایر مصالح
- جزئیات طراحی اجرایی
- نگهداری و تعمیرات
- استانداردها و آزمونها
- جمعبندی و توصیهها
معرفی و چارچوب بحث
در بسیاری از پروژههای ساختمانی امروزی، استفاده از بلوکهای سبک اتوکلاوی (AAC) به دلیل خواص حرارتی و سبکی افزایش یافته است. برندهای مختلف از جمله هبلکس رضوی در بازار ایران حضور دارند و پرسش مهم این است که چگونه و با چه تمهیداتی میتوان این مصالح را در مناطق مرطوب بهصورت ایمن و پایدار استفاده کرد.
هبلکس چیست؟
هبلکس نوعی بلوک سبک ساختمانی است که با فرآیند اتوکلاو تولید میشود و دارای ساختار متخلخل و وزن مخصوص پایین است. این بلوکها از ترکیبات سیمان، آهک، آب و فوم تولید و در اتوکلاو تحت فشار بخار پخته میشوند که نتیجه آن مادهای سبک، عایق و نسبتاً مستحکم است.
ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی
ویژگیهای معمول هبلکس شامل وزن کم، عایق حرارتی خوب، کارپذیری بالا و قابلیت برش و شکلدهی است. این خصوصیات باعث میشود هبلکس در دیوارهای غیر باربر، تیغهها و دیوارهای باربر با طراحی مناسب کاربرد داشته باشد.
از نظر مقاومت فشاری، انواع هبلکس در ردههای مختلف تولید میشوند و انتخاب درست براساس نیاز سازه ضروری است. همچنین تخلخل بالا میتواند منجر به جذب آب سطحی و موضعی شود که در مناطق مرطوب باید مدیریتش کرد.
چالشهای مناطق مرطوب
در مناطق مرطوب، عواملی مانند رطوبت خاک، بارش مکرر، فشار هیدرواستاتیک و نفوذ آب از محل اتصال کف و دیوار میتوانند موجب اشباع سطحی و طولانیمدت بلوک شوند. این شرایط در صورت نبود تمهیدات مناسب ممکن است دوام و عملکرد حرارتی و مکانیکی را تحت تأثیر قرار دهد.
نفوذ رطوبت میتواند منجر به کاهش عایق حرارتی، افزایش وزن ناشی از آب جذبشده و گاهی بروز نم و قارچ در نمای داخلی شود؛ بنابراین توجه به لایههای آببندی و طراحی جزئیات در محل تقاطعها ضروریست.
طبقهبندی رطوبت محیط
برای تصمیمگیری اجرایی باید شدت رطوبت محیط (کم، متوسط، زیاد) مشخص شود. در موارد با رطوبت زیاد یا تماس مستقیم با آب، نیاز به راهکارهای محافظتی تقویتشده است.
انتخاب چگالی و نوع مناسب
هبلکس در چگالیها و کلاسهای مقاومت مختلف تولید میشود. برای مناطق مرطوب، انتخاب بلوک با چگالی و مقاومت مناسب و همچنین دانستن ویژگی جذب آب تولیدکننده اهمیت دارد. بهتر است از دیتاشیت فنی کارخانه مثل ضریب جذب آب و مقاومت فشاری استفاده کنید.
استفاده از بلوکهای با چگالی بالاتر یا آنهایی که با افزودنیهای دافع آب تولید شدهاند میتواند تا حدودی خطر نفوذ آب را کاهش دهد، اما هیچگاه جایگزین اجرای صحیح عایقهای رطوبتی و جزئیات اجرایی نمیشود.
روشهای نصب صحیح در شرایط مرطوب
نصب صحیح شامل رعایت فواصل از سطح زمین، قرار دادن لایه DPC (کفشور رطوبتی)، استفاده از ملات مناسب و طراحی درزهای کنترل نفوذ است. از اجرای بلوکها در محیط خیلی مرطوب بدون محافظت جلوگیری کنید.
برای اتصالات و درزگیریها از ملات و چسبهای توصیهشده تولیدکننده هبلکس استفاده کنید تا درزها نفوذپذیری کمتری داشته باشند. همچنین اجرای تراز صحیح و شاقول بودن دیوارها از تجمع آب در درزها جلوگیری میکند.
روشهای آببندی و عایقکاری
روشهای متداول عبارتند از: آببندی سطحی با پوششهای سیمانی الاستیک، استفاده از غشاءهای قیری یا نانو، نصب سیستمهای زهکشی پشت دیوار و اجرای نماهای خشک یا سیستمهای تهویهدار بین نما و بلوک. ترکیب چند روش، عملکرد مطلوبتری ارائه میدهد.
در نقاطی که تماس مستقیم با آب وجود دارد (مثلاً دیوارهای زیرزمین)، پیشنهاد میشود از عایقهای چندلایه و غشاهای پیوسته همراه با زهکشی جانبی استفاده شود تا فشار هیدرواستاتیک کنترل شود.
مقایسه هبلکس با سایر مصالح (جدولی)
جدول زیر مقایسهای خلاصه بین هبلکس رضوی (AAC)، بلوک سیمانی و آجر سفالی در خصوص ویژگیهای مهم مرتبط با رطوبت و اجرا را نشان میدهد.
| ویژگی | هبلکس (AAC) | بلوک سیمانی | آجر سفالی |
|---|---|---|---|
| وزن ویژه | پایین (سبک) | بالا | متوسط |
| عایق حرارتی | خوب | ضعیف تا متوسط | متوسط |
| جذب آب سطحی | نسبتاً بالا (نیاز به پوشش) | متوسط | پایین تا متوسط |
| سهولت اجرا | بالا (قابل برش) | متوسط | کم (حساس به رطوبت ملات) |
| نیاز به آببندی در مناطق مرطوب | بالا | متوسط | کم تا متوسط |
جزئیات طراحی اجرایی برای مقابله با رطوبت
طراحی جزئیاتی مانند اجرای پلنوم تهویه، درزهای کنترلی، شیببندی کف و استفاده از لایههای زهکشی در پشت دیوار برای کاهش فشار هیدرواستاتیک ضروری است. خروجی آب و هدایت آن از پایه دیوار باید دقیق طراحی شود.
در اتصال دیوار به فونداسیون از لایههای DPC یا نوارهای آببند استفاده کنید و از تماس مستقیم بلوک با خاک مرطوب خودداری نمایید. ارتفاع توصیهشده برای فاصله پایه دیوار از تمامکننده خارجی زمین را رعایت کنید.
نگهداری و نکات تعمیراتی
بازرسی دورهای برای شناسایی ترکها، جداشدگی پوششها و نشتیهای احتمالی انجام شود. در صورت مشاهده نم یا تغییر رنگ، بلافاصله علتیابی و ترمیم لایه آببندی انجام شود تا از رطوبت مزمن جلوگیری شود.
برای نماهای هبلکس در مناطق مرطوب، استفاده از پوششهای تنفسی و ضدآب مناسب و نیز اجرای نمای خشک یا فاصلهدار برای امکان تبخیر رطوبت پشت نما توصیه میشود.
استانداردها و آزمونهای مربوط
پیش از بهرهبرداری، باید نتایج آزمونهای استاندارد شامل چگالی، مقاومت فشاری، جذب آب و هدایت حرارتی از تولیدکننده دریافت و با نیاز پروژه تطبیق داده شود. همچنین پیروی از دستورالعملهای اجرایی توصیهشده کارخانه الزامی است.
جمعبندی و توصیههای اجرایی
هبلکس رضوی میتواند در مناطق مرطوب استفاده شود مشروط بر اینکه طراحی جزئیات اجرایی مناسب، اجرای دقیق لایههای آببند و حفظ فاصله از منابع رطوبت مستقیم رعایت شود. انتخاب صحیح چگالی، ملات و پوشش نما از عوامل کلیدی موفقیت است.
در پروژههای با تماس مستقیم و مداوم با آب، توصیه میشود ترکیب هبلکس با سیستمهای غشایی و زهکشی یا استفاده از مصالح دیگر در نقاط حساس مد نظر قرار گیرد تا عمر عملکردی سازه تضمین شود.
منابع و مراجعی که در طراحی و اجرای هبلکس به کار میروند شامل مستندات فنی تولیدکننده، استانداردهای ملی و راهنماهای اجرایی ساختمان است. مطالعه و پیروی از این منابع ریسک اجرایی را کاهش میدهد.
توئیتر
فیس بوک
لینکدین