1. معرفی بست رادیکالی و کاربردها
2. نصب و نکات اجرایی
3. روش اجرای بست ارتجاعی
4. تفاوت بست رادیکالی و بست تخت
5. مزایا
6. قیمت و عوامل مؤثر
7. نکاتی قبل از اجرا
8. نتیجه‌گیری

معرفی بست رادیکالی و کاربردها

بست رادیکالی که گاهی به آن بست ارتجاعی نیز گفته می‌شود، نوعی بست خمیده فلزی است که به‌منظور ایجاد یک اتصال نرم و کنترل‌شده بین دیوارهای غیرسازه‌ای (مثلاً بلوک‌های هبلکس) و اعضای سازه‌ای قائم مانند ستون‌ها به‌کار می‌رود. این بست با ایجاد فاصله حدود دو سانتی‌متر بین دیوار و ستون، از انتقال مستقیم بار جانبی به دیوار جلوگیری کرده و از ایجاد ترک یا تخریب در هنگام زلزله جلوگیری می‌کند.

کاربردهای اصلی

بست رادیکالی عمدتاً برای: اتصال دیوارهای غیرسازه‌ای به ستون‌ها، کاهش تنش‌های موضعی دیوار، و ایجاد رفتار اتصالی کنترل‌شده در برابر بارهای افقی (باد و زلزله) استفاده می‌شود. این بست در ساخت دیوارهای سبک بتنی و بلوک‌های اتوکلاو شده بسیار مؤثر است.

نصب بست رادیکالی: یک نکته حیاتی

کیفیت و جنس بست نقش کلیدی در عملکرد آن دارد. برای اطمینان از دوام و مقاومت در برابر خوردگی، توصیه می‌شود از بست‌هایی با فولاد گالوانیزه یا فولاد ضدزنگ استفاده شود. این بست‌ها پس از نصب معمولاً در داخل دیوار قرار گرفته و قابل دید یا تعویض نیستند؛ بنابراین انتخاب محصول با کیفیت اهمیت ویژه‌ای دارد.

تجهیزات مورد نیاز برای نصب

اتصال بست به اعضای سازه‌ای باید با اتصالات پیچشی (مثلاً پیچ و مهره یا رول‌پلاک مناسب) انجام شود و از کوبیدن میخ یا اتصالات کوبشی بر روی بتن یا نواحی سازه‌ای خودداری گردد تا از آسیب به بتن یا میلگردها جلوگیری شود. برای اتصال به بلوک‌ها معمولاً از میخ‌هایی با طول مناسب (مثلاً ~7 سانتی‌متر) استفاده می‌شود.

بست ارتجاعی (رادیکالی) چگونه اجرا می‌شود؟

مراحل کلی اجرا به‌صورت خلاصه عبارتند از:

1. برداشت محل نصب و نشانه‌گذاری مطابق نقشه‌های معماری و اجرای جزئیات اتصال.
2. نصب بست به ستون یا عضو سازه‌ای با پیچ و رول‌پلاک مناسب و مطابق مشخصات فنی.
3. وصل کردن طرف دیگر بست به بلوک دیواری با میخ یا پیچ مناسب و بررسی فاصله مفروض (حدود 2 سانتی‌متر).
4. کنترل نهایی تراز، فاصله و عملکرد لغزشی-ارتجاعی اتصال پیش از تکمیل نما یا اندود دیوار.

تفاوت‌های میان نحوه اجرای بست رادیکالی و بست تخت هبلکس

بست تخت بیشتر برای محکم نگه داشتن دو بلوک در کنار هم و ایجاد یکپارچگی سطحی کاربرد دارد و معمولاً نیروی جانبی را مهار نمی‌کند. اما بست رادیکالی طوری طراحی شده که نیروهای وارده به سازه را کنترل کرده و انتقال بار جانبی را به اعضای سازه‌ای هدایت کند. بنابراین روش نصب و نوع اتصالات در هر دو متفاوت است.

مزایای استفاده از بست رادیکالی

اجرای صحیح بست رادیکالی می‌تواند موجب کاهش قابل توجه خسارات ناشی از زلزله، افزایش ایمنی سازه، و ایجاد رفتار کنترل‌شده دیوارهای غیرسازه‌ای شود. از جمله مزایا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش آسیب و خرابی دیوارها در زمان زلزله.
• سادگی نسبی اجرا؛ نیازمند ابزار تخصصی ثقلی نیست.
• رعایت الزامات آیین‌نامه‌ای مرتبط با اتصال دیوارهای غیرسازه‌ای (ارجاع به آیین‌نامه 2800 زلزله).

 بست رادیکالی و عوامل مؤثر

بست‌ها معمولاً در بسته‌های چندتایی عرضه می‌شوند و قیمت هر قطعه به عواملی مانند جنس فلز، پوشش گالوانیزه، ضخامت و نوسانات قیمت فلزات وابسته است. بسته به کیفیت و ضخامت، قیمت‌ها متغیر بوده و همواره توصیه می‌شود برای انتخاب، کیفیت و دوام را بر قیمت مقدم بدانید.

نکاتی که قبل از اجرای بست رادیکالی باید در نظر بگیرید

پیش از خرید و اجرا به مشخصات فنی و ظاهری بست توجه کنید. مشخصات مرجع پیشنهادی براساس معیارهای اجرایی عبارت است از:

• عرض بست حدود 3 سانتی‌متر، طول بازشده حداقل 29 سانتی‌متر و ضخامت حداقل 2 میلی‌متر پیشنهاد می‌شود.
• جنس از نوع ورق گالوانیزه یا فولاد ضدزنگ برای مقاومت در برابر خوردگی ترجیح داده شود.
• قبل از نصب، بست‌ها را از نظر شکستگی، ترک یا عیوب ظاهری بازبینی کنید و از تهیه پیچ، رول‌پلاک و میخ مناسب اطمینان حاصل کنید.

نتیجه‌گیری

اجرای صحیح بست رادیکالی یک راهکار مؤثر برای افزایش ایمنی دیوارهای غیرسازه‌ای در برابر زلزله است. انتخاب کالا با کیفیت، نصب مطابق جزئیات فنی و استفاده از اتصالات پیچشی مناسب، کلید دستیابی به عملکرد مطلوب و کاهش خطر آسیب‌های سازه‌ای است.