کاربرد هبلکس رضوی در ساختمانهای اسکلت آهن و بتنی
- مقدمه و تعریف هبلکس رضوی
- ویژگیهای فنی و شیمیایی
- کاربرد در اسکلت آهن
- کاربرد در اسکلت بتنی
- نکات اجرایی و اجرای دیوارهای هبلکس
- جزئیات اتصال و مهار
- مقایسه کاربرد در اسکلت آهن و بتنی
- مقاومت، عایق حرارتی و صوتی
- تأثیر بر بار مرده و ابعاد سازه
- ملاحظات رطوبت، نفوذ و حفاظت
- هزینه، زمان اجرا و بهرهوری
- استانداردها و کنترل کیفیت
- نتیجهگیری و پیشنهادات
مقدمه و تعریف هبلکس رضوی
هبلکس رضوی نوعی بلوک بتن سبک اتوکلاوی شده (AAC) است که با فرمولاسیون مشخص و فرآیند تولید تحت فشار و دمای بالا (اتوکلاو) تولید میشود. این محصول دارای ساختار متخلخل ریز و ثابت است که منجر به کاهش وزن، بهبود عایق حرارتی و صوتی و سهولت در اجرای کار میشود. در این نوشته به کاربردهای رایج و ویژهٔ هبلکس در دو نوع اسکلت یعنی اسکلت آهنی و بتنی پرداخته میشود.
ویژگیهای فنی و شیمیایی
هبلکس دارای چگالی کمتر از بتن معمولی، مقاومت فشاری معین (براساس کلاس تولید)، جذب آب قابل کنترل و رفتار حرارتی مناسب است. ترکیبات پایه شامل سیمان، آهک، ماسه سیلیسی و مادهٔ فعال کننده تولید گاز (پودر آلومینیوم) است که حبابهای میکروسکوپی در ماتریس ایجاد میکند.
از منظر شیمیایی، استفاده از نسبتهای دقیق سیمان و سیلیس و مرحلهٔ اتوکلاو باعث میشود تا ساختار سیلیکاتی هیدراتهای با خواص پایدار به وجود آید که نسبت به برخی از بلوکهای غیراتوکلاوی دوام و پایداری ابعادی بالاتری دارد.
کاربرد در اسکلت آهن
در اسکلتهای فلزی (قابی یا مرکب) هبلکس بهعنوان دیوارهای داخلی، تیغه، پرکننده فضای بین قابها و جداکنندههای طبقات کاربرد دارد. به دلیل وزن سبک، بار مرده روی سازهٔ فولادی کاهش مییابد که میتواند منجر به کاهش مقاطع فولادی و بهینهسازی سازه شود.
برای اتصال هبلکس به قابهای فولادی از پروفیلهای گالوانیزه، پیچهای مخصوص و ملات مورد تایید استفاده میشود. اجرای شاسیکشی فلزی یا کاور بتنی برای مهار و انتقال بار برشی در محلهایی که دیوار باربر است، ضروری است.
کاربرد در اسکلت بتنی
در سازههای بتنی، هبلکس بهعنوان دیوارهای غیرسازهای و همچنین در برخی موارد بهعنوان دیوارهای باربر سبک با طراحی درست استفاده میشود. هماهنگی اتصال با شناژها، دالها و قابهای سازهای باید در نقشههای اجرایی مشخص شده و جزئیات متناسب ارائه گردد.
در اسکلت بتنی، امکان ایجاد دیوارهای پرکننده بین تیر و ستون وجود دارد؛ اما در صورت استقرار هبلکس در محلهای اتصال باید ضمانتهای مقاومتی و مهاری بهصورت اجرایی مانند میلگردهای مهاری یا چسبهای ساخت مهندسی شده لحاظ شوند.
نکات اجرایی و اجرای دیوارهای هبلکس
اجرای هبلکس نیازمند زیرسازی مناسب، تراز و شاقول دقیق، اجرای ملات یا پیچهای نصب مطابق دستورالعمل کارخانه و جلوگیری از تجمع آب در نشستهای اجرایی است. استفاده از ملات مخصوص هبلکس و اجرای درزگیرها برای صلبیت سطح اهمیت دارد.
در ارتفاعات زیاد و در دیوارهای چندطبقه، الزام به نصب درزهای لرزهای و اجرای شاسی مهاری در محلهای مناسب وجود دارد تا ترک خوردگی و جداشدگی رخ ندهد. توصیه به استفاده از مصالح مکمل مانند شبکههای فایبرگلاس یا مشهای استیل برای بهبود چسبندگی نما است.
جزئیات اتصال و مهار
جزئیات اتصال شامل نوع پیچ یا اتصال مکانیکی، اجرای زیرسازی فلزی یا بتنی، و رعایت فاصلهها و چینش برای توزیع بار است. در اسکلت فولادی معمولاً پروفیلهای L یا U برای نگهداری بلوک استفاده میشوند و اتصال با پیچهای مخصوص انجام میگیرد.
در اسکلت بتنی، توصیه میشود که هبلکس بهواسطهٔ ملات چسبنده یا شیار و کیلد به شناژ یا تیر متصل شود و در محلهای گذر تاسیسات، محفظههای مناسب فراهم گردد تا نشست نامتقارن ایجاد نشود.
| ویژگی | اسکلت آهن | اسکلت بتنی |
|---|---|---|
| بار مرده | کاهش قابل توجه، امکان بهینهسازی مقاطع فولادی | کاهش بار بر دال و فونداسیون اما نیاز به ملاحظات اتصال |
| اتصال | نیاز به شاسیکشی و پیچ/گیرهٔ فلزی | قابلیت ملاتکاری و شیار/مهار بتنی |
| پایداری جانبی | باید توسط قاب فولادی تأمین شود | قابلیت ترکیب با دیوارهای برشی در صورت طراحی |
| عایق حرارتی/صوتی | عملکرد خوب و بهبود یافته نسبت به مصالح سنتی | مشابه، اما نیاز به درزبندی دقیقتر |
| سرعت اجرا | بالا، بهخصوص در سیستمهای پیشساخته | متوسط تا سریع با تیم مجرب |
مقایسه کاربرد در اسکلت آهن و بتنی
مقایسهٔ عملکردی نشان میدهد که هبلکس در اسکلت فولادی بیشتر به عنوان راهکار کاهش بار مرده و تسریع اجرا استفاده میشود، در حالی که در اسکلت بتنی بیشتر به عنوان جایگزین اقتصادی برای انواع بلوک و آجر در دیوارهای غیرسازهای بهره برده میشود.
انتخاب نهایی تابع شرایط پروژه، الزامات سازهای، اقلیم، بودجه و توان فنی تیم اجرا است. هماهنگی با مهندس سازه برای تعیین جزئیات اتصال و بارگذاری ضروری است.
مقاومت، عایق حرارتی و صوتی
هبلکس رضوی به دلیل ساختار متخلخل، ضریب هدایت حرارتی پایینتری نسبت به بتن معمولی دارد که موجب کاهش مصرف انرژی گرمایش و سرمایش میشود. همچنین در محدودهٔ فرکانسی متوسط، عایق صوتی قابل قبولی تولید میکند ولی برای نیازهای صوتی بالا باید با لایههای تکمیلی ترکیب شود.
مقاومت فشاری هبلکس محدودتر از بتن پرچگالی است؛ لذا در کاربردهای باربر، محاسبات سازهای باید دقیق و مطابق کلاس تولید انجام شود. در محلهای با بارگذاری کنسولی یا متمرکز، تقویت موضعی لازم است.
تأثیر بر بار مرده و ابعاد سازه
یکی از مزایای اصلی هبلکس کاهش محسوس بار مرده است که میتواند منجر به کاهش ابعاد تیرها، ستونها و حتی فونداسیون گردد. این موضوع بهویژه در سازههای بلند و اقتصادی اهمیت دارد.
با این حال، کاهش بار مرده باید با تحلیل سازهای جامع هماهنگ گردد تا اثرات دینامیکی و رفتار در برابر زلزله و بارهای جانبی بررسی شود. کاهش جرم سازه میتواند دورهٔ تناوب سازه را تغییر دهد که در طراحی لرزهای باید لحاظ شود.
ملاحظات رطوبت، نفوذ و حفاظت
هبلکس بهخودیخود دارای جذب آب است؛ بنابراین در نقاط تماس با زمین یا در معرض باران مستقیم باید از لایههای محافظتی، نماهای مناسب و درزهای آببندی شده استفاده شود تا نفوذ رطوبت کنترل گردد.
اجرای نمای خشک، نماسازی با سیستمهای تنفسی و استفاده از زیرسازیهای آببند و رنگهای نفوذگر میتواند عمر مفید نما و کارایی حرارتی را افزایش دهد.
هزینه، زمان اجرا و بهرهوری
از نظر هزینه، هبلکس در بسیاری از پروژهها بهدلیل کاهش زمان اجرا و نیروی انسانی رقابتی است؛ به ویژه در پروژههایی که نیاز به سرعت بالا دارند. کاهش مصالح سنگین و حملونقل نیز میتواند هزینههای کلی را کاهش دهد.
در برآورد هزینه باید هزینههای اضافی مربوط به حفاظت رطوبتی، اجرای اتصالات و جزئیات مهاری را لحاظ نمود. آموزش نیروی اجرایی و نظارت فنی نیز بخشی از هزینههای موفقیتآمیز پیادهسازی است.
استانداردها و کنترل کیفیت
هبلکس باید مطابق استانداردهای ملی یا بینالمللی تولید شده و دارای گواهی کیفیت، مشخصات چگالی، مقاومت فشاری و جذب آب باشد. کنترل کیفیت هنگام تحویل، نمونهگیری و آزمایش ضروری است.
در طول اجرا نیز انجام آزمونهای چسبندگی ملات، آزمونهای نم و کنترل ابعادی بلوکها برای اطمینان از همپوشانی و تراز مناسب توصیه میشود.
نتیجهگیری و پیشنهادات
هبلکس رضوی یک گزینهٔ کارآمد برای دیوارچینی و کاهش بار مرده در هر دو نوع اسکلت آهنی و بتنی است. انتخاب صحیح کلاس محصول، رعایت جزئیات اتصال و اجرای صحیح درزها، از ارکان اصلی بهرهبرداری موفق از این مادهٔ سبک هستند.
پیشنهاد میشود قبل از انتخاب هبلکس در پروژه، بررسیهای سازهای و اقلیمی صورت گرفته، مشخصات فنی محصول از کارخانه تولیدکننده استعلام و دستورالعملهای نصب و نگهداری بهصراحت در اسناد مناقصه و قرارداد ذکر شوند.
همچنین، آزمایشهای میدانی نمونهگیری و نصب نمونهٔ آزمایشی در محل پروژه قبل از اجرای کلی میتواند ریسکهای اجرایی را کاهش دهد و اطلاعات مفیدی برای تیم طراحی و اجرا فراهم آورد.
توئیتر
فیس بوک
لینکدین